Monthly Archives: januari 2014

Spogmai

Op 7 januari 2004 meldde de NRC en tal van andere bladen in binnen- en buitenland dat het 11 jarige Afghaanse meisje Spogmai was aangehouden met een bomvest. Ze zou door haar broer, een Talibancommandant, zijn opgedragen een zelfmoordaanslag te plegen.

Het nieuws op de TV toonde een interview met het meisje, waarin het verhaal iets anders liep: zij vertelde, dat ze het bomvest had afgedaan en naar huis was teruggekeerd, door haar vader was geslagen en toen het huis was uitgevlucht en de volgende dag naar een politiebureau in een naburig dorp was gelopen. Als deze versie waar is, dan is geeft dat hoop. Dan is zij net zo verstandig en opstandig als het eveneens Afghaanse meisje Malala Yousafzai, die pleitte voor onderwijs voor meisjes en door de Taliban was neergeschoten: meisjes hebben geen onderwijs nodig, zij moeten zich houden aan wat mannen haar opdragen en verder zwijgen. Wie dat niet doet verdient de dood.

Maar er zit nog een andere kant aan het verhaal: die broer, die een aanslag noodzakelijk acht, pleegt die aanslag niet zelf, de lamlendige lafaard. Hij draagt zijn zusje op die aanslag te plegen. Meisjes hebben, net als alle vrouwen in Afghanistan, geleerd dat mannen de baas zijn en moeten worden gehoorzaamd. Misschien had Spogmai al eerder ontdekt dat haar grote broer een ontzettende klootzak was en was ze om die reden opstandig en ongehoorzaam. Even was ik verbaasd en geschokt dat er zulke mannen bestaan, mannen die anderen opdragen zich op te offeren, maar zelf – hier letterlijk – buiten schot wensen te blijven.

Bij nader inzien is dat echter niet ongewoon. Is dat niet het normale gedrag van elke generaal, minister, manager en man die meent de baas over anderen  te mogen spelen? Hoeveel mensen zijn er niet opgeofferd in de loop der eeuwen, in alle streken van de wereld, niet in het minst in Europa, door koningen en andere leiders, die zelf geen risico liepen? Die van achter hun bureau anderen opdracht gaven hun leven te riskeren? De besluitvormers zijn de helden, meer dan hun slachtoffers. Voor de leiders worden standbeelden opgericht, voor hun slachtoffers een monument.

Wordt het niet tijd dat wij allen Malala’s en Spogmai’s worden, en weigeren de kastanjes voor anderen uit het vuur te halen?

.